18 KM UCHAŃKA / KOLEMCZYCE / ZALEW HUSYNNE
Cisza, która leczy – mój dzień w Uchańce
Są takie miejsca na mapie Polski, które zdają się istnieć poza czasem. Gdzieś pomiędzy Chełmem a Włodawą, zaledwie rzut beretem od granicy z Ukrainą, leży Uchańka – mała wieś, której nazwa może dla wielu brzmieć jak literówka, ale dla mnie już zawsze będzie kojarzyć się z wewnętrznym spokojem.
Nie znajdziesz tu tłumów turystów, kawiarni ani sklepików. I właśnie dlatego tu przyjechałem. Spędzałem tutaj każde wakacje jako mały chłopiec.
To tutaj mieszkali moi dziadkowie pod numerem 85. Dom przy samym Kopcu Kościuszki.
Jaka jest historia tej małej wioski?
📜 Krótka historia
Bitwa pod Uchańką (Dubienką) – 18 lipca 1792
Tadeusz Kościuszko dowodził wojskami koronnej armii, walcząc tu z rosyjskimi oddziałami gen. Kachowskiego w obronie Konstytucji 3 maja. Bitwa zakończyła się odwróceniem sił polskich po ciężkich walkach – Polacy stracili około 900 żołnierzy
Kopiec Kościuszki – pomnik pamięci
Pierwszy kopiec został usypany w 1915 roku w miejscu, gdzie stacjonował Kościuszko.
Zniszczony podczas II wojny światowej (1939), odbudowany po wojnie.
Ostateczny pomnik na szczycie odsłonięto 24 lipca 1966 roku.
Startujemy rowerami spod domu po dziadkach. Przejeżdżamy obok Kopca Kościuszki i kierujemy sie drogą do centrum wsi. Mijamy dawną Remizę strażacką, dom Soltysa.
Na końcu wsi zjeżdżamy z górki prosto na pola i łąki, które zaprowadzą nas do kolejnej przeuroczej wioski KOLEMCZYCE.
Poruszamy się przy samym korycie rzeki Bug. Co to za rzeka? Zobaczcie sami.
Rzeka Bug to jedna z najdłuższych rzek w Europie Środkowo-Wschodniej. Ma długość około 772 kilometrów i przepływa przez trzy kraje: Ukrainę, Białoruś i Polskę. Jest prawym dopływem Narwi, a przez nią – Wisły.
Główne informacje:
Źródło: Bug wypływa w zachodniej Ukrainie, niedaleko miasta Werchobuż.
Ujście: Uchodzi do Narwi w okolicach Serocka, niedaleko Zalewu Zegrzyńskiego.
Długość: około 772 km (w tym około 587 km na terenie Polski lub na granicy).
Znaczenie geograficzne:
Bug stanowi naturalną granicę między Polską a Ukrainą oraz Polską a Białorusią na wielu odcinkach.
W Polsce przepływa m.in. przez województwa lubelskie, mazowieckie i podlaskie.
Ciekawostki:
Jest jedną z ostatnich dużych rzek w Europie, które w wielu miejscach zachowały dziki, naturalny charakter.
Przez wieki pełnił funkcję granicy politycznej i kulturowej między Wschodem a Zachodem.
Nad Bugiem znajduje się wiele cennych przyrodniczo obszarów, np. Nadbużański Park Krajobrazowy.
Mijamy słupy graniczne...
Docieramy do KOLEMCZYC.
To mała, schowana przy samym Bugu wioska mająca w sobie tyle tajemnic.
Oto kilka ciekawostek i tragicznych historii z Kolemczyc nad Bugiem – malutkiej, lecz pełnej opowieści wsi w lubelskim powiecie chełmskim:
📌 Podstawowe informacje
Kolemczyce to wieś w gminie Dorohusk, licząca zaledwie 13 mieszkańców według spisu z 2011 roku – najmniejsza w gminie.
Dawniej słynąca z unickiej społeczności, w 1875 r. mieszkańcy zostali pod przymusem włączeni do Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego.
🕰 Historia i zmiany religijne
Wieś posiadała cerkiew unicką, która po przymusowej konwersji służyła prawosławnym.
W 1915 roku, gdy miejscowa ludność wyemigrowała podczas bieżeństwa, cerkiew została zamknięta, a w 1938 roku – zburzona w trakcie akcji rewindykacyjnej.
Pozostał po niej tylko popadający w ruinę cmentarz prawosławny, porośnięty jeżynami.
🌊 Rzeka Bug – żywioł i przekleństwo
Kolemczyce sąsiadują z Bugiem, który nie raz przekształcał wieś w... wyspę. Wiosenne wylewy rzeki zalewają jedyną drogę dojazdową, odcinając kontakt ze światem przez kilka dni, a nawet tygodni.
Miejscowi mówią z rezygnacją: „Bug się wylewa od kiedy istnieje”.
🌿 Dzisiejszy krajobraz
W Kolemczycach dominują zrujnowane chaty i pajęczyny historii. Pozostałości po cerkwi przejął gąszcz, a cmentarz obrósł dzikimi jeżynami.
Mimo to rzeka Bug przyciąga turystów – teraz nie rybaków, a tych szukających ciszy, natury i kontaktu z dzikim krajobrazem.
✳️ Dlaczego Kolemczyce są wyjątkowe?
To przykład wsi, której mieszkańcy nigdy się nie poddali – mimo religijnych przymusów, wojen, zniszczeń, i niebezpiecznego sąsiedztwa rzeki.
To miejsce, gdzie historia religijna i polityczna pozostawiła życie tylko w ruinach. Jednocześnie Bug dalej nadaje temu miejscu wyjątkowy charakter – choć burzliwy, to nieodłączny.
Tu w KOLEMCZYCACH mieszkała niegdyś siostra mojej Babci ( Ciotka Rudzka). Przyjeżdżaliśmy tu wozem konnym w gości. Komary jak wróble, pokrzywa po pachy. Zerwał się kiedyś nam koń i uciekł bo tak gryzły go bąki i muchy.
Dzisiaj pozostał tylko dom w tym miejscu.
Zobaczcie sami.
Piękna pamiątka.
Kierujemy się dalej w stronę ZALEWU HUSYNNE.
ZALEW HUSYNNE
Parę słów o Zalewie....
Oto kilka ciekawostek i informacji o Zalewie Husynne – malowniczym zbiorniku wodnym w gminie Dorohusk (woj. lubelskie), niedaleko granicy z Ukrainą:
📌 Fakty ogólne
Powstanie: Zalew powstał w latach 60. XX w. przez zalanie nieużytków rolnych w pobliżu wsi Husynne, na rzece Udal (dopływ Bugu).
Powierzchnia i głębokość: Cały zbiornik ma około 112 ha, z czego lustro wody to ok. 99 ha. Średnia głębokość wynosi ok. 1,7 m, maksymalnie ok. 3 m.
🏞 Przyroda i ekologia
Użytek ekologiczny: Część zalewu posiada specjalny status ochronny, co wpływa na zachowanie czystości i przyrody.
Różnorodność biologiczna: W zbiorniku żyją m.in. lin, szczupak, karaś, karp, leszcz, okoń. Tereny wokół stanowią schronienie dla ptaków, takich jak rybitwy i czaple białoskrzydłe.
🏖 Atrakcje i rekreacja
Kąpielisko: Położone w północno‑wschodniej części. Posiada strzeżone plaże z pomostami i ratownikami w sezonie (1 lipca – 31 sierpnia). Plaża piaszczysta, woda wyjątkowo czysta.
Wędkowanie: Do dyspozycji oczyszczone stanowiska nad trzcinami. Ze względu na płytką wodę i bujną roślinność, jest to świetne łowisko lina i szczupaka, często lepsze z łodzi niż z brzegu. Zezwolenia na wędkowanie wydaje PZW z Dorohuska. Są dostępne licencje na dobę, trzy dni, tydzień lub cały rok.
🧰 Infrastruktura i rozwój
W 2023 roku zakończono modernizację, w tym altankę z grillem, zadaszone miejsca z ławkami i stołami, monitoring terenu i nowe kosze na śmieci. Projekt współfinansowany z funduszy UE ramach programu LEADER (koszt ok. 129 tys. zł).
⚠ Warto wiedzieć:
Uciążliwości i zagrożenia: Obszar zarasta intensywnie roślinnością, szczególnie wiosną – co może utrudniać orientację i stanowić siedlisko kleszczy. Władze gminy regularnie oczyszczają teren, a tamy bobrowe bywają usuwane, by zachować równy poziom wody.
Dostępność usług: Parking jest nieutwardzony i niewielki. Nie ma gastronomii na miejscu (czasem food truck w sezonie), a wypożyczenie sprzętu wodnego może być trudne.
Po kapieli i krótkim odpoczynku zamykamy pętle wracając do UCHAŃKI.
Refleksja na koniec dnia
Uchańka nie oferuje atrakcji w stylu przewodników turystycznych. Nie ma tu szlaków z aplikacji, modnych pensjonatów ani selfie pointów. Ale właśnie dzięki temu jest autentyczna. To miejsce, gdzie można na chwilę zniknąć z radarów, usłyszeć własne myśli i przypomnieć sobie, że życie nie musi pędzić.
Czy warto tu przyjechać?
Zdecydowanie tak. Ale nie oczekuj fajerwerków. Uchańka nie krzyczy – ona szepcze. I jeśli potrafisz słuchać, zostanie z Tobą na długo.
Do zobaczenia, Uchańko. Wrócę po więcej malin, ciszy i spokoju.
🚴🚴🚴🚴🚴🚴🚴🚴🚴🚴🚴🚴🚴🚴🚴🚴🚴
Komentarze
Prześlij komentarz